به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشت، نخستین بار در سال ۲۰۰۳ میلادی یک داروساز چینی دستگاهی ابداع کرد که ادعای شبیه‌سازی سیگار بدون دود را داشت، این اختراع با هدف ترک سیگارهای سنتی و کاهش مضرات تنباکو به بازارهای جهانی معرفی شد.

تولیدکنندگان با استفاده از تبخیر مایعات حاوی نیکوتین، جایگزینی ظاهرا سالم برای دخانیات سنتی فراهم کردند، صنعت دخانیات به‌سرعت این فناوری را توسعه داد و آن را با طراحی‌های فانتزی و طعم‌های متنوع همراه کرد و بازاریابان با شعار کاهش آسیب، جذابیت این دستگاه‌ها را در میان گروه‌های سنی مختلف افزایش دادند.

تبدیل شدن این ابزار به یک کالای لوکس و مدگرایانه، زمینه ورود آن را به بازارهای غیرقانونی فراهم کرد، مطالعات علمی بعدی اما پرده از حقیقت تلخ ترکیبات شیمیایی و مواد فرار این دستگاه‌ها برداشت، تداوم استفاده از این محصولات، زنگ خطر جدی را برای سلامت عمومی در جوامع مدرن به صدا درآورد.

اکنون این دستگاه‌ها با ماهیتی متفاوت از هدف اولیه، به ابزاری برای ترویج اعتیاد جدید تبدیل شده‌اند، شناخت مسیر طی‌شده توسط این محصولات، گام نخست برای درک ابعاد خطرات پنهان آن‌ها در استان مرکزی است.

قلیان الکترونیکی سلامت دستگاه تنفسی و گردش خون را تهدید می‌کند

معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اراک از خطرات جدی و عوارض آسیب‌زای مصرف قلیان الکترونیکی برای سلامت دستگاه تنفسی و گردش خون خبر داد.

دکتر جواد جواهری گفت: مصرف مایعات حاوی مواد شیمیایی در دستگاه‌های قلیان و سیگار الکترونیکی، منجر به تولید مواد فرار و خطرناک در هنگام سوختن می‌شود.

وی افزود: وجود موادی نظیر نیکوتین و ترکیبات شیمیایی در این مایعات، بالقوه پتانسیل سرطان‌زایی دارد.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اراک گفت: مواد تولید شده در اثر حرارت این دستگاه‌ها، آسیب‌های جبران‌ناپذیری به دستگاه تنفسی و سیستم گردش خون وارد می‌کنند.

جواهری افزود: استفاده از قلیان و سیگار الکترونیکی در میان جوانان استان مرکزی شایع شده است.

وی گفت: برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی در مراکز بهداشت و پایگاه‌های سلامت برای مقابله با این پدیده در دستور کار قرار دارد.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اراک تصریح کرد: محدودسازی دسترسی به این محصولات و اجرای قوانین مربوط به فروش، از جمله اقدامات پیشگیرانه است.

جواهری گفت: توزیع غیرقانونی و قاچاق این دستگاه‌ها از طریق کانال‌های مخفی در فضای مجازی انجام می‌شود.

وی افزود: قیمت بالای این محصولات نسبت به سیگار و قلیان معمولی، عامل بخشی از میزان شیوع آن‌ها در میان گروه‌های مختلف است.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اراک تصریح کرد: قیمت این دستگاه‌ها از ۱۰ میلیون ریال به بالا متغیر است و نیاز به شارژ مجدد مایع دارد.

جواهری افزود: فرهنگ‌سازی در میان جوانان برای آگاهی از عوارض بالای این محصولات، از اولویت‌های حوزه سلامت است.

آموزش خانواده‌ها و دانش‌آموزان راه مقابله با شیوع سیگار و قلیان الکترونیکی است

معاون تربیتی اداره کل آموزش و پرورش استان مرکزی از لزوم اجرای برنامه‌های آموزشی منظم برای دانش‌آموزان و خانواده‌ها برای مقابله با اعتیاد به سیگارهای الکترونیکی خبر داد.

حسین نیکی‌ملکی گفت: هر نوع دخانیاتی که وارد ریه می‌شود، آسیب‌های جدی به سیستم تنفسی و گردش خون وارد می‌کند.

وی افزود: سیگارهای الکترونیکی نیز مانند سایر انواع دخانیات، ماهیت اعتیادآور دارند و می‌توانند به سرعت در میان دانش‌آموزان رواج یابند.

معاون تربیتی اداره کل آموزش و پرورش استان مرکزی گفت: برای مقابله با این پدیده، باید از مقطع ابتدایی برنامه‌های آموزشی خاصی برای دانش‌آموزان تدوین و ابلاغ شود.

نیکی‌ملکی افزود: آموزش خانواده‌ها نیز از ارکان اصلی این برنامه است تا از نظارت و آگاهی آن‌ها در برابر رفتارهای فرزندان اطمینان حاصل شود.

جایگزینی ورزش و فعالیت‌های سالم با فعالیت‌های آسیب‌زا

وی گفت: نقش رسانه‌ها و صدا و سیما در جلوگیری از گرایش دانش‌آموزان به سمت دخانیات بسیار حیاتی است.

معاون تربیتی اداره کل آموزش و پرورش استان مرکزی افزود: پدیده «چشم‌ و هم‌چشمی» در میان دانش‌آموزان باعث می‌شود با مشاهده مصرف همسالان، به سمت این رفتارهای آسیب‌زا سوق پیدا کنند.

نیکی‌ملکی گفت: اداره کل آموزش و پرورش استان در زمینه آموزش مضرات دخانیات و انواع دودها، دوره‌های آموزشی متعددی را برگزار کرده است.

وی افزود: تلاش ما بر این است که انرژی دانش‌آموزان را از طریق فعالیت‌های سالم و ورزشی تخلیه کنیم چرا که ورزش و فعالیت‌های بدنی، بهترین راه برای تخلیه انرژی دانش‌آموزان و دور نگه داشتن آن‌ها از آسیب‌های اجتماعی و سلامت است.

معاون تربیتی اداره کل آموزش و پرورش استان مرکزی افزود: پر شدن اوقات فراغت دانش‌آموزان با فعالیت‌های مفید، مانع از گرایش آن‌ها به بازی‌های ویدیویی یا استفاده از محصولات دخانی می‌شود.

بازرسی‌های بهداشتی در استان مرکزی با محصولات دخانی نوپدید مقابله می‌کند

رئیس گروه سلامت محیط معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اراک گفت: برای مقابله با شیوع محصولات دخانی نوپدید از جمله قلیان و سیگارهای الکترونیکی اقدامات نظارتی و اطلاع‌رسانی تدارک شده است.

فضلیه ترکمانی گفت: محصولات دخانی نوپدید مانند قلیان و سیگارهای الکترونیکی به دلیل طراحی‌های فریبنده، توجه جوانان را به خود جلب می‌کنند.

وی افزود: برخی از این محصولات به صورت یک‌بار مصرف طراحی شده‌اند که می‌تواند آسیب‌های جدی به سلامت نوجوانان وارد کند.

رئیس گروه سلامت محیط معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اراک گفت: عدم وجود بوی تند در این محصولات، باعث می‌شود والدین از مصرف فرزندان خود بی‌اطلاع بمانند.

ترکمانی افزود: برخی از این دستگاه‌ها حتی در قالب اشیایی مانند خودکار طراحی شده‌اند که شناسایی آن‌ها را برای خانواده‌ها دشوار می‌کند.

وی تصریح کرد: ترکیبات شیمیایی موجود در این محصولات، اثرات بسیار مخربی بر سلامت بدن جوانان بر جای می‌گذارد.

صدور بیش از ۴۰۰ اخطار به مراکز متخلف در حوزه سلامت محیط

رئیس گروه سلامت محیط معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اراک در ادامه گفت: آموزش بازرسان بهداشت محیط برای شناسایی و جمع‌آوری این محصولات قاچاق در سطح عرضه، در دستور کار قرار دارد.

ترکمانی افزود: اطلاع‌رسانی درباره مضرات این محصولات از طریق مراکز خدمات جامع سلامت و برنامه‌های رسانه‌ای در حال انجام است.

وی بیان کرد: در سه ماهه نخست سال جاری، ۴۰۵ اخطار برای مراکز دارای محصولات دخانی نوپدید صادر شده است.

رئیس گروه سلامت محیط معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اراک اضافه کرد: در همین بازه زمانی، چهار مورد به مراجع قضایی معرفی و دو مرکز نیز پلمپ شده‌اند.

ترکمانی گفت: طی اقدامات بازرسی، حدود ۲ هزار و ۳۰ عدد از انواع سیگار، قلیان و محصولات دخانی نوپدید جمع‌آوری شده است.

وی افزود: همکاری رسانه‌ها برای اطلاع‌رسانی کامل درباره خطرات این محصولات، برای مقابله با این پدیده ضروری است.

کلام آخر:

مقابله با موج جدید گرایش به محصولات دخانی نوپدید نیازمند یک استراتژی چندبعدی مبتنی بر آگاه‌سازی مبنایی از سنین پایین، اعمال نظارت‌های سخت‌گیرانه در بازار و فضای مجازی و فراهم‌سازی بسترهای شاداب ورزشی برای جوانان است.

هم‌افزایی ارگان‌های متولی از جمله دانشگاه علوم پزشکی، آموزش و پرورش و رسانه‌ها می‌تواند سدی محکم در برابر آسیب‌های پنهان سیگارها و قلیان‌های الکترونیکی ایجاد کرده و سلامت نسل جوان استان را تضمین کند.